Choroba Aujeszkyego u świń i innych gatunków zwierząt

Choroba Aujeszkyego, zwana wścieklizną rzekomą, wywoływana jest przez wirus PRV (Varicellovirus suidalpha 1,wcześniej SHV-1), DNA z rodziny Herpesviridae, wykazujący tropizm do układu nerwowego, oddechowego i rozrodczego. Istnieje jeden serotyp, ale cztery genotypy, które mogą ulegać rekombinacji. Objawy i śmiertelność zależą od wieku zwierząt, u prosiąt do 2 tyg. życia śmiertelność sięga 100%, dominują objawy nerwowe. U warchlaków i tuczników przeważają objawy oddechowe i zahamowanie wzrostu, a u loch i knurów — zaburzenia rozrodu. Inne gatunki zwierząt, np. psy czy koty, są „ślepym ogniwem” — zakażenie kończy się zwykle śmiercią. Ryzyko dla psów myśliwskich wiąże się z obecnością wirusa w populacjach dzików.
W Europie istotnym rezerwuarem wirusa są dziki, z seroprewalencją w Polsce około 32%. Izolaty dzików dzielą się na clade A (Europa wschodnia) i clade B (Europa południowo-zachodnia), które częściowo nakładają się w Europie centralnej. Mimo wysokiej seroprewalencji, transmisja z dzików na świnie jest mało prawdopodobna z powodu zróżnicowania genetycznego szczepów. W Polsce program zwalczania choroby prowadzono od 2008 r., stosując szczepionki delecyjne gE-ujemne i strategię DIVA. Od 2015 r. szczepienia obowiązkowo nie są stosowane, a od czerwca 2023 r. Polska jest uznana za wolną od choroby u świń. Monitorowanie i diagnostyka są nadal prowadzone, zwłaszcza że choroba występuje w populacjach dzików i u zwierząt domowych w innych krajach Europy.