Włośnica (trichinelloza) jest zoonozą wywoływaną przez nicienie. W Europie dominującym gatunkiem pozostajeTrichninella spiralis (włosień kręty), a w mniejszym stopniu Trichinella britovi, Trichinella nativa i Trichinella pseudospiralis. Gatunki te różnią się nie tylko cechami genetycznymi, ale także właściwościami biologicznymi, obejmującymi m.in. żywicieli, poziom inwazyjności oraz stopień patogenności.
Charakterystyka choroby
Cykl rozwojowy pasożyta przebiega w organizmie jednego żywiciela (drapieżnik oraz ofiara); brak stadium wolnożyjącego. Rozwój włośnia dzieli się na etap jelitowy i etap mięśniowy:
• Zakażenie następuje po zjedzeniu mięsa zawierającego żywe larwy L1 (UT. spiralis i T. britovi larwy są otorebkowane, T. pseudospiralis brak torebki kolagenowej).
• Uwolnienie larw w żołądku – kwas solny i pepsyna trawią torebkę kolagenową (jeśli jest). Larwy uwalniają się i przechodzą do jelita cienkiego.
• W ciągu 24-48 h larwy dojrzewają do postaci dorosłych, samice żyją 4-6 tygodni. Samice rodzą żywe larwy L1 (wiwiparia).
• Migracja larw do naczyń limfatycznych i krwionośnych. Wędrują po całym organizmie. Osiedlają się w mięśniach poprzecznie prążkowanych.
• Penetracja włókna mięśniowego – larwy na początku układają się wzdłuż włókna mięśniowego, dopiero około 4. tygodnia od rozpoczęcia inwazji zwijają się i tworzy się wokół nich torebka kolagenowa (0,4-0,6 x 0,25-0,32 mm). Miocyt przekształca się w komórkę pielęgnacyjną (nurse cell). Z czasem torebka ulega powolnemu wapnieniu. Proces ten zapoczątkowany zostaje około 5. miesiąca od zarażenia i postępuje od biegunów. Całkowite zwapnienie następuje po 9-12 miesiącach.
• Stadium przeżywalności we włóknie mięśniowym: T. spiralis – do kilkunastu lat, T. britovi – miesiąc – do roku, T. pseudospiralis – krócej od pozostałych ze względu na brak torebki.